بسته به ميل قضات بود و اقدامات محكمه . گاه مدت يك محاكمه آن قدر به درازا مىكشيد كه پس از سالها متهم پيش از آنكه حكم درباره‌اش صادر شود در زندان مىمرد . اتفاق مىافتاد كه مردگان و غائبين را هم محاكمه و محكوم كنند . مثلا حكم به مصادرهء اموالشان داده مىشد يا اگر مرده بودند گورشان را مىشكافتند و با همان مراسم اتودافه استخوانهايشان را مىسوزانيدند . همچنين حكم صادره از محكوم عليه به خاندان او هم سرايت مىكرد از جمله آنان را از حقوق اجتماعى محروم مىكردند يا به گونه‌اى خاص مورد توهين و تحقير قرار مىدادند . يعنى بىگناهان را به گناهى كه بر ديگرى ثابت كرده بودند مواخذه مىنمودند . « 9 » 5 اين بود خلاصه‌اى از اعمال محاكم كليسايى كه به مدت سه قرن صفحات تاريخ اسپانيا را سياه كرده است . از آن هنگام كه محاكم تفتيش به كار قضا پرداخت ، بر سراسر اسپانيا وحشت و هراس حكمفرما شد . بسيارى از كسانى كه به تازگى مسيحى شده بودند ، اعم از يهوديان و مسلمانان راه فرار در پيش گرفتند آن‌سان كه حكومت در سال 1502 دستور داد كه هيچ ناخداى كشتى و هيچ بازرگانى حق ندارد كسى را كه تازه مسيحى شده بدون اجازه مخصوص از دريا بگذراند ، و بدين‌صورت بسيارى از اين تازه مسيحى شدگان را در مرزها گرفتند و به محاكم تفتيش فرستادند . اعضاى محاكم كه از قدرتى

--> ( 9 ) . رجوع كنيد به كتاب من تحت عنوان « ديوان التحقيق و المحاكمات الكبرى » فصل اول ص 24 ، 32 .